Fjögur ár eru liðin frá því aðalskipulag fyrir Mýrdalshrepp rann út og tafir hafa orðið á því að gera nýtt aðalskipulag vegna hatrammra deilna í sveitarfélaginu um legu Suðurlandsvegar um Mýrdal. Meirihluti sjálfstæðismanna í hreppsnefnd hefur klofnað í tvígang á kjörtímabilinu vegna málsins.

Tillaga að aðalskipulagi Mýrdalshrepps 2009-2025 sem var samþykkt í hreppsnefnd Mýrdalshrepps þann 17. september 2009 hefur verið send Skipulagstofnun til athugunar. Skipulagsstofnun gerir fjölmargar athugasemdir við skipulagstillöguna í bréfi til Mýrdalshrepps dagsett 21. október 2009, sjá viðhengi hér að neðan.

Uppdrátturinn hér að neðan er hluti af sveitarfélagsuppdrætti aðalskipulags Mýrdalshrepps 2009–2025, og sýnir legu Suðurlandsvegar samkvæmt aðalskipulagstillögunni.

Ströndin við Vík og Reynisfjara vestan Reynisfjalls eru taldar með fegurstu ströndum í Evrópu með Reynisdröngum í austri og Dyrhólaey í vestri.  Dyrhólaey og drangarnir umhverfis hana voru friðlýst sem friðland samkvæmt  lögum um náttúruvernd árið 1978. Á Náttúruminjaskrá er Dyrhólaós með sjávarleirum, þær einu á Suðurlandi, með sérstæðum lífsskilyrðum.  Það er  álit Umhverfisstofnunar að vernda eigi Dyrhólaey, Dyrhólaós, fjörur við Dyrhólaey, þ.m.t. Reynisfjöru, og votlendi norðan Dyrhólaóss sem eina heild.

Snöggar breytingar geta orðið á Dyrólaósnum ef útfallið lokast. Það getur gerst á nokkrum dögum eða lengri tíma eftir aðstæðum og veður þá ósinn langt upp á mýrarnar og færir fyrirhugað vegarstæði á kaf, sjá myndasafn.

Veglínan í aðalskipulagstillögunni liggur sunnan við Geitafjall að vestanverðu meðfram Dyrhólaósi, sem er svæði á nátturuminjaskrá (nr. 708), og í göngum sunnarlega um Reynisfjall. Austan Reynisfjalls liggur leiðin sunnan byggðarinnar í Vík meðfram sjó innan við flóðvarnargarðinn og sameinast núverandi vegi á milli athafna- og iðnaðarsvæðis austanvert í Vík.

Veglínan er nefnd Leið 3 í frumdrögum Vegagerðarinnar frá nóvember 2008, og er hún ein af fjórum leiðum sem Vegagerðin leggur fram og metur umferðartæknilega ásættanlegar. Rétt er að benda á að framkvæmdir við nýjan veg í Mýrdal eru ekki á samgönguáætlun 2007-2018.

Í frumdrögum Vegagerðarinnar er kostnaður við Leið 3 metinn 3.270 mkr. Í þeirri upphæð er innifalinn viðbótarkostnaður (500 mkr.) vegna hækkunar sjóvarnargarðs í Víkufjöru sem er nauðsynleg vegna legu vegarins við garðinn.

Í frumdrögunum kemur einnig fram að hægt er að gera endurbætur á vegi um Gatnabrún þannig að vel ásættanlegt sé fyrir mun lægri upphæð en jarðgöng um Reynisfjall, eða 980 mkr.

Þessar tölur eru á verðlagi ágústmánaðar 2008.

Úr bréfi Skipulagsstofnunar til Mýrdalshrepps dagsett 21. október, athugasemdir við skipulagstillöguna. Bréfð í heild er í viðhengi við grein hér að ofan:

"Skipulagsstofnun vekur athygli á að í niðurstöðu samanburðar allra vegkosta, að undanskildum þeim kosti að endurbæta núverandi leið, eru áhrifin neikvæð/veruleg neikvæð á náttúrufarslega þætti og neikvæð/verulega neikvæð eða óviss áhrif á náttúru- og menningarminjar (samantekt. tafla bls. 25). Í samræmi við stofnmarkmið aðalskipulagsins í umhverfis- og verndunarmálum  og samgöngumálum ætti að velja leið sem bætir samgöngur en hefur jafnframt sjónarmið umhverfisverndar að leiðarljósi. Fram kemur í “stuðnings- og starfsmarkmiðum” í umhverfis- og verndunarmálum að lög um náttúruvernd nr. 44/1999 skuli lögð til grundvallar stefnumótuninni. Með hliðsjón af náttúruvernd ætti því að hlífa Dyrhólaósi við raski, sbr. einnig afstöðu Umhverfisstofnunar í umsögn frá 5. ágúst 2009, eða segja með beinum orðum að stefna um legu hringvegar á þessum stað samræmist ekki markmiðum sveitarfélagsins í umhverfis- og verndunarmálum. Bent er á að ef niðurstöður umhverfismats leiða til þeirrar niðurstöðu að tiltekin stefna/framkvæmd hafi í för með sér verulega neikvæð umhverfisáhrif á einn eða fleiri umhverfisþætti ætti að skoða aðra möguleika til að ná settum markmiðum".

Úr umhverfisskýrslu vegna tillögu að nýjum Suðurlandsvegi um Mýrdal frá 10. september 2009:

"Mýrdalurinn er votlendur eins og nafnið gefur til kynna. Talsvert hefur verið ræst fram og víða eru góð tún og beitilönd. Talsvert votlendi er enn í dalnum og að einhverju leyti hefur þurrkun gengið til baka. Votlendi og sjávarleirur eru í nágrenni Dyrhólaóss og ljóst er að gæta verður ýtrustu varúðar verði farið um norðurjaðar hans með nýjan veg. Fuglalíf í dalnum er fjölskrúðugt og gegna Dyrhólaey og Dyrhólaós miklu hlutverki hvað það varðar. Mikið er af farfuglum og er viðkoma þeirra samofin fuglalífi á svæðinu".

Úr umsögn Umhverfisstofnunar frá 5. ágúst 2009:

„Með því að velja Leið 3 er valin veglína sem að hluta er inni á svæði á náttúruminjaskrá.  Umhverfisstofnun ítrekar umsögn sína frá 17. febrúar 2006 þar sem fram kemur það mat Umhverfisstofnunar að vernda eigi Dyrhólaey, Dyrhólaós, fjörur við Dyrhólaey, þ.m.t. Reynisfjöru, og votlendi norðan Dyrhólaóss sem eina heild, enda um að ræða svæði sem er mikilvægt fyrir fuglalíf og svæði sem nýtur mikilla vinsælda meðal ferðamanna.  Auk þess er þar að finna vistkerfi sem leggja ber áherslu á að vernda samkvæmt stefnumörkun íslenskra stjórnvalda.″

„Fram kemur að eitt af starfsmarkmiðum aðalskipulagsins 2009-2025 sé að: „það verði tekið tillit til stefnumörkunar Umhverfisstofnunar og náttúruverndar í héraði.″ Að mati Umhverfisstofnunar næst þetta markmið ekki og vísar stofnunin til framangreindrar umsagnar þar sem skýrt kemur fram álit Umhverfisstofnunar um staðsetningu veglínu fyrir væntanlegan hringveg um Mýrdal og í nágrenni Víkur.  Að mati Umhverfisstofnunar er ekki tekið tillit til þess álits stofnunarinnar að vernda beri svæði nr. 708 á náttúruminjaskrá og votlendi norðan við Dyrhólaós sem eina heild.″

„Að mat Umhverfisstofnunar er kosturinn Leið 3 óásættanlegur þar sem sú leið er mikið inni á svæði á náttúruverndarskrá.  Leið 3 virðist einnig brjóta gegn skipulagsreglugerð nr. 400/1998 en þar segir í grein 4.15 Vötn, ár og sjór í skipulagaáætlunum:  „Almennt er ekki gert ráð fyrir deiliskipulagningu þessara svæða en í deiliskipulagi aðliggjandi svæða utan þéttbýlis skal þess gætt að ekki sé byggt nær vötnum, ám eða sjó en 50 m og að ekki verði hindruð leið fótgangandi meðfram þeim″ .″

Úr umsögn Vegagerðarinnar frá 2. júlí 2009:

„Til að verja Hringveginn nærri fjörunni [þ.e. Víkurfjöru, innskot] og tryggja þannig samgöngur um svæðið, þarf enn voldugri varnargarð, allt að 5m hærri en ella.  Hringvegurinn hefur sérlega stóru hlutverki að gegna varðandi flóttaleiðir við Kötlugos.  Vegagerðin telur umferðaröryggi vegfarenda síður tryggt verði Hringvegurinn sunnan byggðarinnar í Vík en ofan hennar.″

„Jafnframt skal vakin athygli á 29. grein Vegalaga nr. 80/2007:  „Ef þjóðvegi er að ósk sveitarstjórnar valin annar staður en Vegagerðin telur æskilegt og það leiðir til aukins kostnaðar er heimilt að krefja viðkomandi sveitarfélag um kostnaðarmun″.″

„Vegagerðin telur framlagða lausn umferðartæknilega ásættanlega en telur að skoða þurfi betur almannaheill, hagkvæmni og rofvarnir.  Vegagerðin telur veg ofan byggðarinnar í Vík á austasta hluta leiðarinnar ódýrari og jafn öruggan kost, þeirri leið má jafnframt áfangaskipta.″

---------------------------

Vefurinn www.myrdalur.is er fræðslu- og umræðuvettvangur Samtaka íbúa og hagsmunaaðila í Mýrdal. Samtökin eru grasrótarhreyfing þeirra sem vilja ábyrgar skipulags- og samgöngubætur um héraðið í sátt við umhverfi, lífríki og samfélag.

Samtök íbúa og hagsmunaaðila í Mýrdal vilja (1) endurbæta núverandi þjóðleið um Mýrdalinn, (2) vernda votlendi, fjörur, fuglalíf og fágæt vistkerfi gegn óafturkræfu tjóni og (3) standa vörð um forn byggðahverfi og sjálfbær nytjalönd í Mýrdal.

Viðhengi:

Skrá	Lýsing	Skráarstærð
090_20091027102620593.pdf	Umsögn Skipulagsstofnunar við aðalskipulagstillögu, dags. 21. október 2009	2918 Kb